Καταβολές, ιδεολογία και μέλλον του Εθνικού Μετώπου (μέρος B):

ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ: Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΗΣ ΑΛΓΕΡΙΑΣ

Επισήμως, το Εθνικό Μέτωπο (Front National) ιδρύεται τον Οκτώβριο του 1972, με την φιλοδοξία να ενώσει τα διεσπαρμένα τμήματα της μεγάλης οικογένειας της γαλλικής ριζοσπαστικής Δεξιάς και να τα κατευθύνει σε μια εθνική αντεπίθεση, μια «εθνικιστική και λαϊκή επανάσταση» («Révolution nationaliste et populaire»). Θα ήταν όμως λάθος να ξεκινήσουμε την αφήγησή μας από αυτό το σημείο, χωρίς να κατανοήσουμε το κοινωνικό, πολιτικό, και ιδεολογικό κλίμα εντός του οποίου εμφανίστηκε αυτή η κίνηση. Το Εθνικό Μέτωπο έχει μια «προϊστορία» αρκετών ετών ζυμώσεων στο χώρο της ριζοσπαστικής Δεξιάς, η οποία στη Γαλλία έχει το σπάνιο προνόμιο να αρδεύεται από ποικίλες ιστορικές εμπειρίες και πλούσιες διανοητικές παραδόσεις, πρόσφατες και απώτερες. Η Γαλλία είναι άλλωστε το κατεξοχήν «εργαστήριο των ιδεολογιών», ο τόπος που εμφανίζεται η διάκριση Αριστεράς-Δεξιάς, τόσο θεμελιακή για την κατανόηση του πολιτικού φαινομένου τα τελευταία 200 χρόνια.

Η δεκαετία του 1950, η δεκαετία της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης, επιβαρύνεται από το άχθος των αποικιακών συγκρούσεων: πρώτα της Ινδοκίνας, έπειτα της Αλγερίας. Η φορολογική πίεση στους μικρούς επαγγελματίες και εμπόρους, συνέπεια των στρατιωτικών δαπανών αλλά και των αναδιαρθρώσεων σε μια οικονομία που υποτάσσεται όλο και περισσότερο στη λογική του κεντρικού σχεδιασμού και της κρατικής παρέμβασης, εκβάλλει στο φαινόμενο του Πουζαντισμού, μια γνήσια λαϊκή εξέγερση της «πραγματικής» Γαλλίας που φοβίζει τις κατεστημένες ελίτ και σύντομα υιοθετεί έναν εθνικό και πατριωτικό λόγο. Δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά: το ελευθεριακό και συντεχνιακό αίτημα, όσο ζωτικό και αν είναι για την υπεράσπιση του τρόπου ζωής του μικρού εμποροβιοτέχνη, δεν αρκεί για να εξηγήσει την κινηματική πλημμυρίδα. Είναι η εθνική ιδέα που συνεπαίρνει τις καρδιές και παρέχει στον ελεύθερο άνθρωπο το βάθρο για την αυθυπέρβαση, τη μεταρσίωση της ένωσης με τη συλλογική ψυχή. Το Έθνος και το πρόταγμα της εθνικής αξιοπρέπειας είναι ο καταλύτης για τη μετατροπή ενός κινήματος διαμαρτυρίας σε ολοκληρωμένη πολιτική και κοινωνική πρόταση. Ο ελευθεριακός Πουζαντισμός, τον οποίο εξετάσαμε στο προηγούμενο σημείωμα μας, ένα αυθόρμητο μαζικό κίνημα των «απλών ανθρώπων» ενάντια στη φορομπηχτική αυθαιρεσία του «εκσυγχρονιστικού» κράτους και των άψυχων γραφειοκρατών του, υπήρξε το ευνοϊκό εκείνο περιβάλλον όπου στεγάστηκε πολιτικά για πρώτη φορά ο κατοπινός ηγέτης του Εθνικού Μετώπου, Ζαν-Μαρί Λεπέν, μια από τις σημαντικότερες πολιτικές φυσιογνωμίες του 20ου αιώνα.

Όμως, παρόλες τις μεταξύ τους ομοιότητες, ο πουζαντισμός και ο λεπενισμός δεν ταυτίζονται. Για να κατανοήσουμε βαθύτερα τη φυσιογνωμία του Εθνικού Μετώπου πρέπει να στραφούμε κατεξοχήν στην διαμορφωτική εμπειρία του φοβερού πολέμου της Αλγερίας (1954-1962) για τα κινήματα της ριζοσπαστικής Δεξιάς στη Γαλλία. Υπάρχει κατά κάποιο τρόπο μια διαδοχή: η μάχη για την «Γαλλική Αλγερία» παίρνει τη σκυτάλη από τον Πουζαντισμό ως το γόνιμο έδαφος που θα καλλιεργηθεί ένας ρωμαλέος μαχητικός εθνικισμός, αμείλικτος απέναντι στον ενδοτισμό και την αυτοενοχοποίηση του γαλλικού λαού που προωθούν οι ελίτ. Η Αλγερία προβάλλει ως ένα χωνευτήρι ιδεών και δράσεων που θα αναζωογονήσει παλιές σεβάσμιες παραδόσεις και θα ενσταλάξει στις συνειδήσεις αξίες πατριωτικές και συντηρητικές, πολύτιμες υποθήκες για το μέλλον.

ΑΛΓΕΡΙΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΠΟΙΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑ

Η Αλγερία έχει διάσταση υπαρξιακή για τον γαλλικό εθνικισμό και το γαλλικό εθνικό αίσθημα. Αρχής γενομένης από το 1830, η γαλλική κατάκτηση σταδιακά αποσπά ένα τεράστιο τμήμα της παραλιακής βορείου Αφρικής από την ονομαστική κυριαρχία του οθωμανού Σουλτάνου και την εξουσία τοπικών βερβερίνων φυλάρχων, αποδίδοντάς το πάλι στον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Έντεκα αιώνες μετά την αραβική κατάκτηση του Μαγκρέμπ, οι Γάλλοι δείχνουν το δρόμο για την ανασύσταση της ρωμαϊκής Mare Nostrum, την αποκατάσταση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και στις δύο όχθες της Μεσογείου. Συμπτωματικά, την ίδια ακριβώς εποχή, στην άλλη άκρη της Μεσογείου, μια χούφτα πάμπτωχοι και πειναλέοι Έλληνες επαναστάτες τολμούν να σηκώσουν το ανάστημά τους απέναντι στον τύραννο της Κωνσταντινούπολης· τολμούν να αμφισβητήσουν την μακραίωνη δυναστεία του και να ιδρύσουν το δικό τους χριστιανικό και δημοκρατικό βασίλειο στα πατρογονικά τους εδάφη, που ποτέ πια δεν θα πάταγε ποδάρι μουσουλμάνου αφέντη. Οι άνεμοι της Ιστορίας φούσκωναν τα πανιά του ευρωπαϊκού και χριστιανικού πολιτισμού, ενώ ο βαρβαρισμός δεχόταν το ένα πλήγμα μετά το άλλο.  Ως το 1962 η Αλγερία, πιο συγκεκριμένα το βόρειο μεσογειακό τμήμα της, διοικείται ως αναπόσπαστο τμήμα της μητρόπολης· δεν θεωρείται «αποικία» ή «προτεκτοράτο» αλλά εθνικό γαλλικό έδαφος, τόσο γαλλικό όσο και εκείνο της Πικαρδίας ή της Νορμανδίας. Τυχόν απόσχιση ή «ανεξαρτησία» του φαινόταν αδιανόητη και εξωφρενική.

Χιλιάδες ευρωπαίοι άποικοι είχαν συρρεύσει στη διάρκεια ενός και πλέον αιώνα στη φιλόξενη αυτή γη, διάστικτη ακόμη με επιβλητικά μνημεία της ρωμαϊκής και πρώιμης χριστιανικής περιόδου, ενθυμήματα μιας εποχής που η Ευρώπη έφτανε ως την έρημο της Σαχάρας. Στo έδαφος της Αλγερίας οι colons θα μεταφυτεύσουν τις αξίες τους με την εργασία και το δημιουργικό τους δαιμόνιο. Θα ρίξουν ρίζες εκεί και θα κάνουν την Αφρική πατρίδα τους. Πατρίδα μοναδική για ορισμένους, καθώς είχαν γεννηθεί εκεί και δεν γνώριζαν άλλη. Οι άποικοι αυτοί, που ονομάστηκαν «μαυροπόδαροι» (pieds noirs), καθώς πατούσαν το χώμα της Μαύρης ηπείρου, μετρούσαν κάτι παραπάνω από ένα εκατομμύριο ψυχές στις παραμονές του πολέμου.

Από την πρώτη στιγμή, οι άνθρωποι αυτοί στοχοποιήθηκαν από τους μαρξιστές τρομοκράτες του ισλαμικού FLN (Front de Libération Nationale), που διεκδικούσε την απόσχιση της χώρας από τη μητρόπολη και την επαναβύθιση της στην αραβομουσουλμανική θάλασσα. Είδαν τα σπίτια τους να καίγονται, τις περιουσίες τους να καταστρέφονται, τα ζώα τους να φονεύονται, τις ελευθερίες τους να εκμηδενίζονται, τις γυναίκες τους να ατιμάζονται, τα παιδιά τους να πέφτουν θύματα φρικτής ρατσιστικής βίας. Τα βασανιστήρια και οι τρόποι θανάτωσης που εφάρμοσαν τα δίποδα κτήνη στους pieds-noirs είναι ασύλληπτα και από την πιο αρρωστημένη φαντασία.

Οι περισσότεροι άποικοι δεν ήταν πλούσιοι κτηματίες. Ήταν άνθρωποι από όλες τις περπατησιές της ζωής, από όλα τα κοινωνικά στρώματα, πολλοί εξ αυτών εργάτες και φτωχοί βιοπαλαιστές στα μεγάλα αστικά κέντρα του Αλγερίου, του Οράν και της Κωνσταντίνης. Στοιχειωμένοι για  πάντα από τα απερίγραπτα μαρτύρια που υπέφεραν στα χέρια των φανατικών επί 8 χρόνια, θα καταφύγουν μαζικά στη μητροπολιτική Γαλλία μετά την ήττα του 1962. Όμως μόνο καταχρηστικά μπορεί να γίνει λόγος για «επιστροφή» ή «επαναπατρισμό»· κάποιοι από αυτούς δεν είχαν γνωρίσει ποτέ την παλιά Γαλλία, ούτε καν σαν επισκέπτες. Η ευφημιστική ορολογία που επιστράτευσε το επίσημο γαλλικό  κράτος (rapatriement, rapatriés) είναι υποκριτική· μια άτσαλη προσπάθεια συγκάλυψης του προβλήματος. Οι μαυροπόδαροι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη γη των προγόνων τους, τα μνήματα των γονέων τους, τις εκκλησίες και τα σχολεία και τους θεσμούς που οι ίδιοι έστησαν από το μηδέν, υπό την απειλή της εξολόθρευσης. Οι περισσότεροι φεύγουν χωρίς να πάρουν τίποτα μαζί τους, μόνο με μια βαλίτσα στο χέρι. Το FLN τους θέτει μπροστά στο δίλημμα: «τη βαλίτσα ή το φέρετρο» (la valise ou le cercueil). Κάποιοι δεν γλίτωσαν από τις τρομερές σφαγές αντεκδίκησης εκείνων των μαύρων ημερών, όπως εκείνη της 5ης Ιουλίου 1962 στο Οράν: σε αυτή την αληθινά ευρωπαϊκή μεγαλούπολη της Αφρικής, με πληθυσμό λευκό και χριστιανικό κατά μεγάλη πλειοψηφία, συμμορίες ισλαμιστών μαζί με μανιασμένους όχλους σφάζουν πάνω από τρεις χιλιάδες αμάχους, ενώ τα γαλλικά στρατεύματα που στάθμευαν εκεί παρέμειναν παθητικά, έχοντας εντολή να μην επέμβουν... Οι μαυροπόδαροι μπαίνουν στα καράβια και διασχίζουν τη Μεσόγειο. Είναι η Έξοδος. Στη Γαλλία, ως πρόσφυγες, θα αντιμετωπίσουν τη δυσπιστία και την ψυχρότητα ενός κράτους που δεν στάθηκε ικανό να τους προστατεύσει και να τους αποζημιώσει επαρκώς για τις απώλειες τους. Θα νιώθουν διπλή αποξένωση και αλλοτρίωση: τόσο από την αφρικανική πατρίδα τους, που παραδόθηκε στο βαρβαρισμό, όσο και από τη Γαλλία, που βλέπει τους μαρτυρικούς ακρίτες, τους ιεραποστόλους του ευρωπαϊκού ιδεώδους στο έδαφος της Αφρικής,  σαν ανεπιθύμητο βάρος. Ιδίως οι κομμουνιστές και η αριστερά τους κατηγορούν ότι αυτοί με τη συμπεριφορά τους ευθύνονταν για το ξέσπασμα του πολέμου, διότι εκμεταλλεύονταν ανάλγητα τον ιθαγενή πληθυσμό.

Ακόμη χειρότερη ήταν η θέση των harkis, δηλαδή νομιμοφρόνων αράβων της Αλγερίας που είχαν πολεμήσει στο πλευρό των Γάλλων. Αυτοί θα υποστούν γενοκτονία από τα αντίποινα των ισλαμιστών, θα μετρήσουν θύματα σε εκατοντάδες χιλιάδες. Όσοι μπόρεσαν να διαφύγουν και να μεταβούν στη Γαλλία, αντιμετώπισαν εξαρχής αντιπάθεια, δυσχέρειες προσαρμογής, κοινωνική περιθωριοποίηση. Η Γαλλία, άστοργη μάνα, φέρθηκε με αχαριστία σε αυτούς που υπήρξαν τα πιο πιστά τέκνα της, οι απόστολοι του πολιτισμού της. Την ίδια ακριβώς εποχή, στην άλλη άκρη της Μεσογείου, στο νησί της Κύπρου, την βρετανική κυριαρχία διαδέχεται μια νόθα και δεσμευμένη ανεξαρτησία, που ενταφιάζει για πάντα το όνειρο της Ένωσης με την Ελλάδα και ξαναφέρνει τον ασιάτη δεσπότη σε εδάφη που είχε απωλέσει εκατό χρόνια πριν. Νίκη του Ισλάμ και υποχώρηση της Ευρώπης: ο κοινός παρονομαστής και στις δύο περιπτώσεις.

Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Οι υγιείς δυνάμεις του έθνους αντέδρασαν από την πρώτη στιγμή της αλγερινής κρίσης στο διαφαινόμενο ξεπούλημα. Εθνικώς σκεπτόμενα στοιχεία στις τάξεις του στρατού, απελπισμένα από την καθεστωτική αστάθεια της Τέταρτης Δημοκρατίας, που είναι έρμαιο των κομμουνιστών, προσανατολίζονται σε μια δυναμική λύση που θα αποκαταστήσει μια εξουσία ισχυρή, ικανή να διευθετήσει το πρόβλημα της Αλγερίας χωρίς ενοχικά σύνδρομα. Οι στρατιωτικοί αγωνιούν για τη μοίρα του έθνους, καθώς έχουν ζήσει από πρώτο χέρι την ταπείνωση της Ινδοκίνας, την τραγωδία των συμμαχητών τους που αιχμαλωτίστηκαν από τους Βιετ-Μινχ, την παγερή αδιαφορία της μητρόπολης για τα υπερπόντια εδάφη και τους ανθρώπους τους. Ξέρουν πως την ώρα που οι πολιτικάντηδες τσακώνονται στο Παρίσι, βρέφη και γέροντες Γάλλοι της Αλγερίας δολοφονούνται από τους τρομοκράτες.

Ο δεξιός ακτιβισμός κάνει συγχρόνως την εμφάνισή του και στις δύο όχθες της Μεσογείου. Ιδρύονται οργανώσεις αποίκων και εθνικιστών με σκοπό την αυτοάμυνα και την υπεράσπιση της χριστιανικής κληρονομιάς από τους ισλαμιστές συνεταίρους της Μόσχας.  Καταλυτικό ρόλο στη ριζοσπαστικοποίηση των αποίκων θα παίξει η φρικωδία της Philippeville, τον Αύγουστο του 1955. Αντάρτες του FLN υπό την επήρεια ναρκωτικών και μουσουλμανικός όχλος, κραυγάζοντας “τζιχάντ”, σφάζουν 37 ευρωπαίους κατοίκους, ανάμεσά τους 10 παιδιά. Η βαρβαρότητα των εγκλημάτων ξεπερνά την πιο νοσηρή φαντασία και θυμίζει την τουρκική θηριωδία της Σμύρνης το 1922. Γυναίκες βιάζονται ομαδικά, άνδρες ευνουχίζονται, ηλικιωμένοι ξεκοιλιάζονται, βρέφη εκσφενδονίζονται σε τοίχους και συντρίβεται το κρανίο τους. Μετά την Philippeville, καμιά ειρήνη και καμιά συνεννόηση με τους κακούργους δεν θα γίνει αποδεκτή από τους περήφανους colons. Η οργή τους θα ξεσπάσει τρομερή. Μάχονται υπέρ βωμών και εστιών, όμως δεν χάνουν από τα μάτια τους την καθολικότητα της αποστολής τους. Η Αλγερία δεν ήταν μόνο μια γαλλική υπόθεση. Αφορούσε την υπεράσπιση του Δυτικού πολιτισμού, της τιμής του και των αξιών του, που δέχονταν τις συντονισμένες επιθέσεις των τριτοκοσμικών κινημάτων με τις ευλογίες του Κρεμλίνου· πρότυπο των τρομοκρατών ήταν η Αίγυπτος, όπου το 1952 ο Νάσερ κατήργησε τη μοναρχία και διέλυσε την παλαιά φιλελεύθερη τάξη πραγμάτων. Υπερασπιζόμενη την Αλγερία, η Γαλλία γινόταν πρόμαχος της Δύσης.

O Zαν-Μαρί Λεπέν, φοιτητής ακόμη, βρίσκεται στις πρώτες γραμμές του κινήματος αμφισβήτησης. Έχει εκλεγεί βουλευτής το 1956 με τους πουζαντιστές της UFF (Union et fraternité française) και είναι η ψυχή του κλάδου νεολαίας του κινήματος (Union de défense de la jeunesse française). Τον Οκτώβριο του έτους αυτού αφήνει, κατόπιν ειδικής άδειας, τα έδρανα της Εθνοσυνέλευσης για να υπηρετήσει 6 μήνες στην Αλγερία. Η μονάδα του ήταν το 1ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών και ο ίδιος υπηρετεί ως αξιωματικός στον τομέα της αντικατασκοπείας και των πληροφοριών, πράγμα που δίνει λαβή στους αντιπάλους του να αναπαράγουν επί δεκαετίες φήμες για εμπλοκή του σε βασανιστήρια. O Λεπέν σταθερά αρνήθηκε τις κατηγορίες, οδηγώντας τους συκοφάντες του πολλές φορές σε δίκη, όπου συνήθως εξερχόταν νικητής. Μετά την επιστροφή του στη Γαλλία το 1957, ο Λεπέν έρχεται σε οριστική ρήξη με τον Πουζάντ και ανεξαρτητοποιείται, ενώ ιδρύει μαζί με τον Jean-Maurice Demarquet, επίσης πρώην πουζαντιστή βουλευτή και συμμαχητή του στην Αλγερία, το Εθνικό Μέτωπο Μαχητών (Front National des Combattants / FNC). Ο σκοπός του Μετώπου, όπως ορίζεται στο καταστατικό του, είναι «να συμβάλει στη διαφύλαξη της γαλλικής ενότητας, μαχόμενο ενάντια στον ντεφαιτισμό και κάθε πολιτική αποχώρησης· να υπερασπιστεί, πάντα και παντού, τα συμφέροντα και τα υλικά και ηθικά δίκαια των Γάλλων πολεμιστών» (Contribuer à la sauvegarde de l'Union française en luttant contre le défaitisme et toute politique d'abandon; défendre, en tous temps et en tous lieux, les intérêts et droits matériels et moraux des combattants français). Ο Λεπέν γίνεται ο πρώτος πολιτικός αρχηγός που θα στηρίξει την βουλευτική υποψηφιότητα ενός μουσουλμάνου: ο Ahmed Djebbour (1931-2011) εκλέγεται βουλευτής Αλγερίου στις εκλογές του 1958. Στην προεκλογική εκστρατεία αυτού ακριβώς του ανθρώπου, τον οποίο ο Λεπέν θέτει υπό την προστασία του, είναι που ο μελλοντικός αρχηγός του Εθνικού Μετώπου θα χάσει το ένα του μάτι, σε βίαιη σύγκρουση με κομμουνιστές.

Το Μέτωπο θα μετονομαστεί το 1959 σε Front National Combattant και το 1960 σε Εθνικό Μέτωπο για τη Γαλλική Αλγερία (Front National pour l'Algérie Française / FNAF), με πρόεδρο τον στρατηγό Robert Thomazo και αντιπρόεδρο και ουσιαστικό ηγέτη τον Λεπέν. Σκοπός του: «Προώθηση και υπεράσπιση, χωρίς πολιτικό χαρακτήρα και με σεβασμό στη νομιμότητα, του απαραβίαστου πεπρωμένου των Διαμερισμάτων της Αλγερίας και της Σαχάρας να διαβιούν στους κόλπους της πατρίδας και της επείγουσας ανάγκης για ενσωμάτωση στην εθνική κοινότητα των Γάλλων που τα κατοικούν, όποιες και αν είναι οι εθνοτικές τους καταβολές ή η πίστη τους» (Promouvoir et défendre dans un apolitisme absolu et dans le respect de la légalité la vocation imprescriptible des départements de l'Algérie et du Sahara à demeurer au sein de la patrie et l'urgence d'intégrer dans la communauté nationale les Français qui y résident, quelles que soient leurs origines ethniques ou leurs confessions). Ο χρόνος θα δείξει πως η πίστη, τόσο με την χριστιανική όσο και με την αρχαία ρωμαϊκή έννοια της fides, είναι πυρηνική αρετή του Λεπέν. Ο ίδιος θα μείνει πάντοτε πιστός στις σταυροφορίες που ανέλαβε και τους ανθρώπους που τάχθηκε να προστατεύσει: τους αποίκους της Αλγερίας, της Ινδοκίνας και οποιουδήποτε άλλου γαλλικού υπερπόντιου εδάφους, που επιθυμούσαν την παραμονή τους στους κόλπους της μητέρας-πατρίδας. Δεν θα τους προδώσει όπως ο σοσιαλιστής Mendès France ή ο υπερόπτης εμπνευστής της Πέμπτης Δημοκρατίας. 

Το πραξικόπημα των στρατηγών του Αλγερίου (Ρutsch d'Alger), στις 13 Μαΐου 1958,  εκφράζει την απόγνωση των εθνικών δυνάμεων και ζητά μια νέα κυβέρνηση «εθνικής σωτηρίας», που θα κινηθεί αποφασιστικά για να νικήσει τον πόλεμο. Μια ισχυρή κυβέρνηση με σιδερένιο χέρι, που δεν θα βραχυκυκλώνεται από τις ατελεύτητες και αξιοθρήνητες κοκορομαχίες των πολιτικάντηδων αλλά θα συντρίψει το κεφάλι του φιδιού με την μπότα της και θα το πετσοκόψει με τη σπάθα της δικαιοσύνης. Όχι δεύτερη Ινδοκίνα. Είναι μια μεγάλη στιγμή του εθνικού κινήματος στη Γαλλία, που θυμίζει έντονα τον Ιούλιο του 1936 στην Ισπανία, όταν οι λεγεωνάριοι του στρατηγού Φράνκο ξεκινούν από το Μαρόκο την εποποιία της Αντεπανάστασης. Μια στρατιωτική χούντα (επαναστατικό συμβούλιο) υπό τον στρατηγό Massu των αλεξιπτωτιστών καταλαμβάνει την εξουσία στο Αλγέρι και οι πολιτικές αρχές δίνουν τη θέση τους στην Επιτροπή Κοινής Σωτηρίας, που δεν αναγνωρίζει παρά μόνο την αυθεντία του στρατηγού Raoul Salan. Η Επιτροπή απευθύνει τελεσίγραφο στο Παρίσι. Αφού πρώτα καταλαμβάνουν αναίμακτα την Κορσική, οι αλεξιπτωτιστές (paras, συγκεκομμένη μορφή του parachutistes), οι επίλεκτοι Φύλακες της μαχόμενης Γαλλίας, προετοιμάζουν την «Επιχείρηση Ανάσταση» (Opération Résurrection). Σκοπός της είναι η από αέρος κατάληψη του Παρισιού και η εγκαθίδρυση μιας νέας εξουσίας με απεριόριστες δυνάμεις.

Τελικά το κίνημα του Αλγερίου καταλήγει σε συμβιβασμό, που φέρνει στην εξουσία τον Ντε Γκωλ, ο οποίος έξυπνα το χρησιμοποίησε προς όφελός του. Tην 1η Ιουνίου 1958 η γαλλική Εθνοσυνέλευση, με ψήφους 329 προς 224, παραδίδει την εξουσία στον Ντε Γκωλ ο οποίος θα κυβερνά με διατάγματα, ως κοινοβουλευτικά κεχρισμένος δικτάτορας, για τους επόμενους έξι μήνες. Ο Ζαν-Μαρί Λεπέν ψηφίζει εναντίον. Η Τέταρτη Δημοκρατία ήταν πλέον νεκρή. Τρεις μέρες αργότερα, ο Ντε Γκωλ βρίσκεται στο Αλγέρι, όπου εκφωνεί τον περίφημο λόγο «Je vous ai compris», αναπτερώνοντας τις ελπίδες των ευρωπαίων και του στρατού για μάχη μέχρις εσχάτων. Στις 6 Ιουνίου 1958, στο Mostaganem, ο στρατηγός σχεδόν υποχρεώνεται από το πλήθος να τελειώσει το λόγο του με το Vive l'Algérie française. Η γκωλική μεταπολίτευση ολοκληρώνεται με το δημοψήφισμα του Σεπτεμβρίου 1958 που ιδρύει την Πέμπτη Δημοκρατία. Ο Ζαν-Μαρί Λεπέν, παρότι καταψήφισε τις έκτακτες εξουσίες τον Ιούνιο, επανεκλέγεται στις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου 1958 με έναν συνδυασμό ανεξαρτήτων του Παρισιού, ο οποίος συνεργάζεται με το δεξιό κόμμα CNIP (Centre national des indépendants et paysans)· το κόμμα εκλέγει 117 βουλευτές και αποτελεί τον μεγαλύτερο σχηματισμό της προεδρικής (γκωλικής) πλειοψηφίας της νέας Εθνοσυνέλευσης.

Ο Ντε Γκωλ καπελώνει τις εθνικιστικές δυνάμεις με το κύρος του. Το πουζαντικό κίνημα αφομοιώνεται, όπως είδαμε, μέσα στην γκωλική πλημμυρίδα. Ο νέος πρόεδρος προσπαθεί να βρει μια συμβιβαστική λύση, που θα διασώζει την Algérie française και παράλληλα θα παραχωρεί εκτεταμένα δικαιώματα αυτοκυβέρνησης στους μουσουλμάνους της Αλγερίας. Το FLN αρνείται κάθε συζήτηση. Ο κύκλος δεν τετραγωνίζεται. Εντούτοις οι Γάλλοι το 1958-59 φαίνεται να ελέγχουν στρατιωτικά την κατάσταση. O Marcel Bigeard, στρατηγός των αλεξιπτωτιστών και από τους μεγαλύτερους Γάλλους στρατιώτες του 20ου αιώνα, δηλώνει: «Δεν κάνουμε πόλεμο για εμάς, δεν κάνουμε πόλεμο αποικιακό ... Μαχόμαστε εδώ για αυτούς, για την εξέλιξη, για να δούμε να εξελίσσονται αυτοί εδώ οι άνθρωποι. Για αυτούς είναι ο πόλεμος. Υπερασπιζόμαστε την ελευθερία τους με τα ίδια διαπιστευτήρια που υπερασπιζόμαστε την ελευθερία της Δύσης. Είμαστε οι πρέσβεις, οι Σταυροφόροι» (Nous défendons leur liberté au même titre qu’à mon avis, nous défendons la liberté de lOccident. Nous sommes, ici, des ambassadeurs, des croisées). Όμως το status quo στην Αλγερία είναι αδύνατο να διατηρηθεί. Η προοπτική χορήγησης πλήρους ισοπολιτείας στους μουσουλμάνους της γαλλικής βορείου Αφρικής είναι εφιάλτης για τους εθνικιστές· εκατομμύρια Άραβες και Βέρβεροι θα κατέκλυζαν την μητροπολιτική Γαλλία, σε μια αντίστροφη αποικιοποίηση, μια «εκδίκηση των αδυνάμων». Ο Ζαν-Μαρί Λεπέν από τότε έως και σήμερα, εξήντα χρόνια μετά, δεν έπαψε ποτέ να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ισλαμική εισβολή και την αλλοίωση της φυσιογνωμίας της Γαλλίας και της Ευρώπης.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1959 ο Ντε Γκωλ προφέρει για πρώτη φορά τα λόγια της προδοσίας: «αυτοδιάθεση». Στις 24 Ιανουαρίου 1960 ο λαός του Αλγερίου, καθοδηγούμενος από εθνικόφρονες φοιτητές και αξιωματικούς, στήνει οδοφράγματα στην πόλη και καταλαμβάνει τα δημόσια κτίρια. Είναι η «εβδομάδα των οδοφραγμάτων» (semaine des barricades). Ο Λεπέν, ανεξάρτητος βουλευτής, καλεί τους Γάλλους να επεκτείνουν τα οδοφράγματα στο Παρίσι και η αστυνομία τον συλλαμβάνει. Το κίνημα ηττάται, όμως σύντομα ο Σαλάν με ριζοσπάστες στρατιωτικούς και άλλους ηγέτες των οδοφραγμάτων διαφεύγουν στη φιλόξενη Ισπανία και σχηματίζουν τον ΟAS (Οργάνωση Μυστικός Στρατός / Organisation armée secrète), αποφασισμένο να πολεμήσει για τη Γαλλική Αλγερία μέχρις εσχάτων. Ανάμεσα στους ιδρυτές του OAS συναντούμε τον δικηγόρο Pierre Lagaillarde, πρόεδρο της Ένωσης των φοιτητών του Αλγερίου (Association générale des étudiants d'Alger), τον Jean-Jacques Susini, που αναλαμβάνει τον τομέα προπαγάνδας και ψυχολογικού πολέμου της οργάνωσης, και τον τρομερό καφεπώλη Joseph Ortiz, ακτιβιστή και στέλεχος του πουζαντικού κινήματος.

LAlgérie est française et le restera· «Η Αλγερία είναι και θα παραμείνει γαλλική», είναι το σύνθημά του ΟΑS, που θα δράσει και στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Οι υποστηρικτές του γράφουν στους τοίχους: Cette Armée doit être fanatique, méprisant le luxe, animée de l'esprit des croisés («αυτός ο Στρατός πρέπει να είναι φανατικός, να περιφρονεί την πολυτέλεια, να εμψυχώνεται από το πνεύμα των Σταυροφόρων»). Η γκωλική καταστολή εντείνεται και τελικά επικρατεί. Σημαντικές προσωπικότητες του εθνικιστικού χώρου εξουδετερώνονται και οι οργανώσεις τους διαλύονται. Το Eθνικό Μέτωπο για τη Γαλλική Αλγερία (FNAF) του Λεπέν –όπου μετέχουν εξέχουσες μορφές της παραδοσιοκρατικής και ριζοσπαστικής δεξιάς όπως ο Jacques Soustelle, o Georges Sauge, ο Jean-Louis Tixier-Vignancour, ο François Brigneau και ο Victor Barthélemy, πολλές από τις οποίες θα συναντήσουμε αργότερα στην ίδρυση του Εθνικού Μετώπου– τίθεται εκτός νόμου από τον Ντε Γκωλ τον Δεκέβριο του 1960.  

«ΟΧΙ, ΔΕΝ ΜΕΤΑΝΙΩΝΩ ΓΙΑ ΤΙΠΟΤΑ»

Toν Ιανουάριο του 1961 ο Ντε Γκωλ προκηρύσσει το πρώτο του δημοψήφισμα για την αυτοδιάθεση της Αλγερίας, το οποίο κερδίζει με ποσοστό 75%. Θεωρεί πως το αποτέλεσμα τον εξουσιοδοτεί να ξεκινήσει τις απευθείας διαπραγματεύσεις με τους σφαγείς του FLN. Η πρόκληση για τους μαυροπόδαρους και κάθε εθνικά σκεπτόμενο Γάλλο ήταν πλέον τεράστια. Στις 21 Απριλίου 1961 ξεσπά στο Αλγέρι το πραξικόπημα των Στρατηγών (Putsch des généraux). H τετραρχία των στρατηγών Maurice Challe, André Zeller, Raoul Salan και Edmond Jouhaud, από κοινού με επίλεκτες στρατιωτικές μονάδες και εθνικόφρονες πολίτες, καταλαμβάνουν όλα τα στρατηγικά σημεία του Αλγερίου εντός τριών ωρών. Αιχμή του δόρατος είναι το θρυλικό 1ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών της Λεγεώνας των Ξένων (1er Régiment Etranger de Parachutistes), με διοικητή τον lie de Saint Marc. Οι κρείσσονες της μαχόμενης Γαλλίας, οι έχοντες τα πρωτεία των άθλων της αρετής, παίζουν κορώνα-γράμματα το τομάρι τους για την τιμή του έθνους. Αγωνιούν για τους χριστιανούς ομοφύλους τους, αγωνιούν όμως εξίσου, αν όχι περισσότερο, για τους ηρωικούς harkis, τους πιστούς μουσουλμάνους συμπολεμιστές τους, καθώς και για την πολυάριθμη εβραϊκή κοινότητα της Αλγερίας, που ζούσε εκεί από τη ρωμαϊκή εποχή.  Όλοι αυτοί βρίσκονταν στο έλεος των τριτοκοσμικών, προσβλέποντας στους επίλεκτους για τη σωτηρία τους. Οι κινηματίες αμφισβητούν ευθέως τη νομιμοποίηση της κυβέρνησης των Παρισίων, που βαρύνεται με εθνική μειοδοσία. Ο στρατηγός Maurice Challe διαγγέλλει: «η επαναστατική διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα να επεκτείνει τη δράση της στη μητροπολιτική Γαλλία και να αποκαταστήσει την συνταγματική και ρεπουμπλικανική τάξη, που ετέθη σε σοβαρό κίνδυνο από μια κυβέρνηση της οποίας η παρανομία είναι πασίδηλη στα μάτια του έθνους» (le commandement réserve ses droits pour étendre son action à la métropole et reconstituer un ordre constitutionnel et républicain gravement compromis par un gouvernement dont l'illégalité éclate aux yeux de la nation).

Το κίνημα δεν είχε βάσιμες ελπίδες να επικρατήσει, ήταν μια μάχη για την τιμή. Εντούτοις τα βαριά ονόματα των πρωτεργατών του, η ποιότητα των μονάδων που έλαβαν μέρος, και η κεραυνοβόλος επιτυχία του στην κατάληψη του Αλγερίου, έκαναν το γκωλικό καθεστώς να ιδρώσει, έστω και για λίγο. Ο ίδιος ο Ντε Γκωλ αναγκάστηκε να εμφανιστεί στην τηλεόραση, φορώντας την βιντάζ στρατιωτική στολή του από τον Β' Παγκόσμιο. Στο διάγγελμά του απελευθερώνει τους κληρωτούς από την υποχρέωση υπακοής στους αξιωματικούς τους και απευθύνει προσωπική έκκληση σε όλους τους Γάλλους να τον βοηθήσουν: Françaises, Français! Aidez-moi! Ως τις 26 Απριλίου όλα έχουν τελειώσει. Εκατοντάδες αξιωματικοί που συμμετείχαν στο κίνημα οδηγούνται σε δίκη και ακόμη περισσότεροι αποτάσσονται. Οι πρωταίτιοι στρατηγοί καταδικάζονται σε βαριές ποινές. Οι τρεις επίλεκτες μονάδες αλεξιπτωτιστών που έλαβαν μέρος (1ο Σύνταγμα της Λεγεώνας των Ξένων, 14ο και 18ο Σύνταγμα Κυνηγών) διαλύονται με διάταγμα του υπουργού στρατιωτικών στις 30 Απριλίου. Οι λεγεωνάριοι εγκαταλείπουν το στρατόπεδό τους στη Zεράλντα, στα περίχωρα του Αλγερίου, με το κεφάλι ψηλά. Φεύγοντας τραγουδούν την μεγάλη επιτυχία της Εντίθ Πιάφ, Non, je ne regrette rien («όχι, δεν μετανιώνω για τίποτα»), σε μια δική τους εκδοχή με προσαρμοσμένους στίχους, που μνημειώνει τα κατορθώματά τους στην Αλγερία και την τελική τους πτώση. Το τραγούδι της Πιάφ γίνεται αναπόσπαστο μέρος του θρύλου και της πολιτισμικής κληρονομιάς του γαλλικού αλεξιπτωτισμού. Αργότερα, το 1970, θα περιληφθεί μαζί με άλλα πατριωτικά τραγούδια σε δίσκο 33 στροφών με τίτλο Chants d’Honneur et de Fidélité («Τραγούδια της Τιμής και της Πίστης»). Ο δίσκος θα κυκλοφορήσει από την δισκογραφική εταιρεία Société dtudes et de relations publiques, ιδιοκτησίας του Ζαν-Μαρί Λεπέν, βετεράνου του 1ου Συντάγματος. 

Μετά την καταστολή του κινήματος, ο δρόμος ήταν ορθάνοιχτος για τον γκωλισμό να προχωρήσει στην οριστική διευθέτηση του «προβλήματος», εγκαταλείποντας την Αλγερία. Ως την συμφωνία του Evian και το τελικό δημοψήφισμα για την αυτοδιάθεση της Αλγερίας, τον Απρίλιο του 1962, ο OAS εμπλέκεται σε μια αδιέξοδη στρατηγική καμένης γης, κλιμακώνοντας τη βία πέρα από κάθε προηγούμενο. Τον ίδιο χρόνο, στις βουλευτικές εκλογές, ο Ζαν-Μαρί Λεπέν χάνει την έδρα του στο Παρίσι από τον αριστερό γκωλικό René Capitant, ενώ τα ποσοστά της ριζοσπαστικής δεξιάς σχεδόν εκμηδενίζονται. Ήταν αναπόφευκτο η ήττα των εθνικιστών στο πεδίο της Αλγερίας να αποτυπωθεί και στα εκλογικά αποτελέσματα. Τα επόμενα χρόνια ο μελλοντικός αρχηγός του Εθνικού Μετώπου θα καταπιαστεί με τη διεύθυνση της προεκλογικής εκστρατείας του Jean-Louis Tixier-Vignancour. Ο Tixier ήταν ο δικηγόρος που είχε υπερασπιστεί στο δικαστήριο τον στρατηγό Σαλάν το 1962 και τον μεγάλο «αναρχικό της δεξιάς», συγγραφέα Λουί Φερντινάν Σελίν το 1949.  Ο Tixier-Vignancour εκπροσωπούσε την εθνική αντιπολίτευση ενάντια στο γκωλικό καθεστώς. Όμως το άστρο του Ντε Γκωλ ήταν ακόμη ψηλά. Το 5,20% του Tixier σηματοδοτεί το ναδίρ της ριζοσπαστικής δεξιάς, τρία χρόνια πριν την έκρηξη του Μαΐου 1968. Ο Ζαν-Μαρί Λεπέν, απογοητευμένος, αποσύρεται από την πολιτική για κάποια χρόνια. Δεν έχει πει όμως την τελευταία του λέξη· για την ακρίβεια βρίσκεται ακόμη στην αρχή της πολυκύμαντης πολιτικής σταδιοδρομίας του, της περιπετειώδους πορείας που πενήντα χρόνια μετά, το 2017, φέρνει το Εθνικό Μέτωπο, με επικεφαλής την μικρότερη θυγατέρα του, μια ανάσα από το μέγαρο των Ηλυσίων.

Οι δεκαετίες του '60 και του '70, εποχή της «αποαποικιοποίησης» του Τρίτου Κόσμου με σπόνσορα τη Μόσχα, είναι το ναδίρ του εθνικιστικού κινήματος. Η καταναλωτική ευφορία της «χρυσής τριακονταετίας» στις Δυτικές χώρες κλείνει πολλά στόματα και κρύβει κάτω από το χαλί προβλήματα που τότε φάνταζαν διαχειρίσιμα αλλά αργότερα θα αποκαλυφθούν σε όλη τους τη μεγαλοπρέπεια. Ο Ζαν-Μαρί Λεπέν σταθερά, από τη δεκαετία του 1950, μιλά για τον κίνδυνο της αλλοίωσης της φυσιογνωμίας της Γαλλίας και της Ευρώπης από τις μουσουλμανικές ορδές. Την δυναμική της απειλής είχε συνειδητοποιήσει τότε και ο ίδιος ο Ντε Γκωλ, που φυσικά δεν ήταν ηλίθιος αλλά σκληρός ρεαλιστής. Ο Ντε Γκωλ προέβλεπε τις εξελίξεις και διέβλεπε την δημογραφική έκρηξη του Ισλάμ. Προτίμησε ωστόσο να μεταθέσει το πρόβλημα για το μέλλον, αφήνοντας ένα ανεξόφλητο γραμμάτιο στις επόμενες γενιές. To 1959 είχε κάνει την ακόλουθη δήλωση:

       Είναι πολύ καλό που υπάρχουν κίτρινοι Γάλλοι, μαύροι Γάλλοι, καφετί Γάλλοι. Δείχουν πως η Γαλλία είναι ανοιχτή σε όλες τις φυλές και πως έχει μια κλήση οικουμενική. Υπό την προϋπόθεση όμως ότι παραμένουν μια μικρή μειοψηφία. Στην αντίθετη περίπτωση, η Γαλλία δεν θα είναι πια η Γαλλία. Είμαστε πάνω από όλα ένας λαός ευρωπαϊκός της λευκής φυλής, με κουλτούρα ελληνική και λατινική και με θρησκεία χριστιανική. Μη μου λέτε ιστορίες! Οι μουσουλμάνοι, πήγατε να τους δείτε; Τους είδατε με τα τουρμπάνια τους και τα καφτάνια τους; Το βλέπετε ότι δεν είναι Γάλλοι! Aυτοί που κηρύττουν την ενσωμάτωση έχουν το μυαλό ενός κολιμπρί. Προσπαθήστε να αναμείξετε λάδι και ξύδι. Κουνήστε το μπουκάλι. Μέσα σε ένα λεπτό θα έχουν χωρίσει εκ νέου. Οι Άραβες είναι Άραβες, οι Γάλλοι είναι Γάλλοι. Πιστεύετε πως το σώμα της Γαλλίας μπορεί να απορροφήσει δέκα εκατομμύρια μουσουλμάνους, που αύριο θα γίνουν είκοσι και μεθαύριο σαράντα; Εάν τους ενσωματώναμε, εάν όλοι οι Άραβες και οι Βέρβεροι της Αλγερίας θεωρούνταν Γάλλοι, πώς θα τους εμποδίζατε να εγκατασταθούν στη μητρόπολη, όπου το επίπεδο ζωής είναι τόσο υψηλότερο; Τότε το χωριό μου δεν θα λεγόταν πλέον Colombey-οι-Δύο-Εκκλησίες, αλλά Colombey-τα-Δύο-Τζαμιά.. [«Mon village ne s'appellerait plus Colombey-les-Deux-Églises, mais Colombey-les-Deux-Mosquées»]

Τα τελευταία χρόνια, μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και το φούντωμα της τρομοκρατίας του φονταμενταλιστικού Ισλάμ, πολλοί από αυτούς που χλεύαζαν τον Λεπέν και τους ομοϊδεάτες του, θεωρώντας ψυχωτική την εμμονή τους με την Αλγερία και κοροϊδεύοντας ως «ψεκασμένη» την πεποίθηση των εθνικιστών ότι το μέλλον του κόσμου παιζόταν στο Αλγέρι, έχουν καταπιεί τη γλώσσα τους και έχουν μετανοήσει πικρά για τον πολιτικό στραβισμό τους. Το αν η ζημιά που προκάλεσαν είναι ανεπανόρθωτη, θα το μάθουμε τα επόμενα χρόνια.

Διαβάστηκε 649 φορές
Γεώργιος Χρ. Μακρής

Ο Γιώργος Χρ. Μακρής γεννήθηκε στην Πάτρα και η καταγωγή του είναι από το Αίγιο, ενώ η οικογένεια του έλκει την καταγωγή της από τον μεσολογγίτη αγωνιστή και οπλαρχηγό Δημήτριο Μακρή. Υπηρέτησε στο πολεμικό ναυτικό όπου και απολύθηκε με τον τιμητικό βαθμό του κελευστή. Έχει σπουδάσει κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Νομική στο Sheffield University, εμπορικό, τραπεζικό και φορολογικό δίκαιο στο Kent University, όπου και είναι υποψήφιος διδάκτορας χρηματοπιστωτικού δικαίου. Εργάζεται ως δικηγόρος με έδρα τον Πειραιά και την Λευκωσία. Είναι εκλεγμένος Αντιπρόεδρος του Δικτύου Ελλήνων Συντηρητικών.

Top
Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για καλύτερη φυλλομέτρηση. Δείτε πώς χρησιμοποιούμε τα cookies και πώς μπορείτε να αλλάξετε τις ρυθμίσεις σας. Περισσότερα…