Θα φέρει το ΑΙ τον σοσιαλισμό;


Η τεχνητή νοημοσύνη είναι αδιαμφισβήτητα το "next big thing" στις κοινωνίες μας. Σήμερα απολαμβάνουμε ήδη διάφορες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, αρά αυτό που έρχεται σε λίγα χρόνια είναι κάτι το οποίο δε μπορούμε να φανταστούμε.

Η τεχνολογική πρόοδος η οποία έφερε την αύξηση της υπολογιστικής ισχύος αλλά και την ραγδαία αύξηση των δεδομένων, έφερε στο προσκήνιο μια παλιά και ξεχασμένη τεχνολογία η οποία μέχρι πριν λίγα χρόνια έβρισκε  λίγες εφαρμογές, τη μηχανική μάθηση (machine learning).  Οι αλγόριθμοι αυτοί (μπορείτε να δείτε μερικά τεχνικά ζητήματα εδώ),  μπορούν να κάνουν κάτι που δε μπορούσε να γίνει μέχρι πρόσφατα: να μαθαίνουν. Βλέπετε, στον κλασικό προγραμματισμό για την επίλυση ενός προβλήματος ο προγραμματιστής πρέπει να δώσει στη μηχανή με απόλυτη ακρίβεια τις οδηγίες που θα το οδηγήσουν στη  λύση του. Η μηχανή ακολουθεί κατά γράμμα τις εντολές που της δόθηκαν και έτσι φέρνει εις πέρας την  αποστολή της. Στη μηχανική μάθηση τα πράγματα αλλάζουν. Ο προγραμματιστής χρειάζεται να γράψει μόνο τον αλγόριθμο μάθησης και από εκεί και πέρα η μηχανή αναλαμβάνει να μάθει από τα δεδομένα του πραγματικού κόσμου που τις δύνονται και να ξετρυπώσει μοτίβα που ακόμα και οι άνθρωποι πολλές φορές είναι αδύνατο να εντοπίσουμε. 



Βασιζόμενη στη τεχνολογία αυτή, οι μηχανές μπορούν πλέον να αναγνωρίζουν αντικείμενα στον χώρο γύρω τους, να μιλάνε, να καταλαβαίνουν ομιλία, να οδηγούν αυτοκίνητα, να παίζουν video games στα οποία κανένας δε τους δίδαξε πως να το κάνουν, να παράγουν μουσική και διάφορα άλλα ήδη τέχνης κτλ.


Όπως μπορεί να γίνει αντιληπτό οδηγούμαστε με πολύ γρήγορους ρυθμούς σε μία τερατώδη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας των κοινωνιών μας αντίστοιχη της βιομηχανικής επανάστασης. Μόνο που τώρα δε θα είναι το ίδιο. Η βιομηχανική επανάσταση προκάλεσε μεγάλες κοινωνικές αλλαγές αλλά από κάποια στιγμή και μετά τα πράγματα ηρέμησαν μιας και χρησιμοποιήθηκαν μηχανές εκεί όπου ήταν δυνατό. Η επανάσταση του machine learning δε θα μοιάζει με τη βιομηχανική. Τώρα η εξέλιξη θα είναι εκθετική για πάντα μιας και πλέον οι μηχανές μπορούν να βελτιώνονται από μόνες τους. Δεν υπάρχει όριο στην εξυπνάδα και εφόσον συνεχίζουμε να δημιουργούμε όλο και καλύτερο hardware δεν υπάρχει κανένας λόγος να μη δούμε τις μηχανές να ξεπερνάνε τον άνθρωπο όχι μόνο σε συγκεκριμένα tasks, αλλά στα πάντα.


Εφόσον πλέον η τεχνολογία διείσδυσε και στις μη χειρονακτικές εργασίες είναι αναπόφευκτο να δούμε πολλά επαγγέλματα τα οποία θεωρούμε δεδομένα σήμερα να εξαφανίζονται. Και θα είναι πολλά. Δουλειές όπως οι οδηγοί, οι οικονομικοί σύμβουλοι,  οι διοικητικοί, μέρος των γιατρών, μάγειρες (ειδικά σε fast food), μεταφραστές κτλ θα μπορούν να αντικατασταθούν πλήρως από μηχανές σε μερικά χρόνια αν όχι και σήμερα. Γενικά το 80% των εργασιών απαιτούν δεξιότητες τις οποίες οι μηχανές έχουν ήδη αποκτήσει. Προφανώς και θα υπάρξουν νέες δουλειές, αλλά το AI είναι πολύ πιθανό να μπορέσει να φέρει εις πέρας και αυτές.

Γεννιέται λοιπόν το εξής ερώτημα: Πώς θα είναι η κοινωνία αυτού του όχι και τόσο μακρινού μέλλοντος; Θα είναι μια κοινωνία που οι μηχανές θα μας υπηρετούν και εμείς απλώς θα απολαμβάνουμε τα αγαθά;

Μήπως η εξέλιξη αυτή είναι η "ευκαιρία" να υπάρξει ένας πραγματικός σοσιαλισμός;


Ο Μαρξ θεωρούσε ότι ο καπιταλισμός οδηγεί σε συγκέντρωση του πλούτου με αποτέλεσμα οι πλούσιοι να γίνονται όλο και πλουσιότεροι σε αντίθεση με τους φτωχούς. Το γεγονός αυτό σύμφωνα με τον Μαρξ θα έπρεπε να οδηγήσει στην επανάσταση όπου οι αδύναμοι θα καταλάμβαναν με τη βία τα μέσα παραγωγής και θα απαιτούσαν ισότητα. Κάτι τέτοιο όμως δε συνέβη σχεδόν πουθενά μιας και παρόλο που η ανισότητα συνέχισε να υπάρχει, η τεχνολογική εξέλιξη οδήγησε σε αύξηση της παραγωγικότητας επιτρέποντας σε όλους να αυξήσουν κατά πολύ το βιοτικό τους επίπεδο. Οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί γίνονται επίσης πλουσιότεροι. Για τον λόγο αυτό σχεδόν  κανένας λαός δε βρήκε ενδιαφέρον επιλογή την επανάσταση.


Τι συμβαίνει όμως όταν οι μηχανές αντικαταστήσουν τον άνθρωπο; Είναι προφανές ότι πλέον οι ιδέες του Μαρξ δεν έχουν πλέον καμία εφαρμογή μιας και δεν υπάρχουν πλέον "εργάτες". Συνεπώς ένας σοσιαλισμός ή ένας κομουνισμός με τη σημερινή έννοια δε θα ήταν δυνατός, μιας και η εμφάνιση των μηχανών των αποδημεί από τα θεμέλιά του.

Η νέα πολιτική συζήτηση που θα εμφανιστεί θα έχει να κάνει με το πως θα κατανέμεται ο πλούτος (ο οποίος θα παράγεται σχεδόν αποκλειστικά από τις μηχανές) στον κόσμο; Θα κατανέμετε ομοιόμορφα στον λαό (νέος σοσιαλισμός) ή όχι και ποιος θα το ορίζει αυτό;

Ο "νέος σοσιαλισμός" μοιάζει λογικός με μια πρώτη σκέψη. Αλλά δεν είναι. Τα προβλήματα που βρίσκονται στα θεμέλια αυτής της ιδεολογίας κάνουν την εμφάνισή τους και τώρα, ακόμα και όταν έχουμε πλέον να κάνουμε με εντελώς διαφορετικές περιστάσεις.


Το σενάριο του σοσιαλισμού 

Στο σενάριο αυτό το κράτος γίνεται υπεύθυνος της οικονομίας. Όλες οι εταιρίες περνάνε στη κυριότητά του έτσι ώστε ο παραγόμενος από τις μηχανές πλούτος να μπορεί να μοιράζετε στον λαό. Το κράτος αναπόφευκτα αποκτά μεγάλη δύναμη. Η ανθρώπινη εργασία δεν θα ήταν ούτε υποχρεωτική ούτε αναγκαία. Το κράτος θα είχε υπό τον έλεγχο του όλη τη τεχνολογία που θα του επέτρεπε να παράξει και να δημιουργήσει ότι αυτό πίστευε ότι θα ήταν καλό για τον λαό. Το μονοπώλιο αυτό γρήγορα θα οδηγούσε σε παρακμή μιας και οι άνθρωποι θα απομακρύνονταν όλο και περισσότερο από τη διαδικασία της παραγωγής ιδεών. Οι άνθρωποι θα περνούσαν τη ζωή τους τεμπελιάζοντας χωρίς να έχουν σκοπό αρκούμενοι με αυτά που τους προσέφεραν τα ΑΙ και απλά θα ζούσαν τη ζωή τους. Το κράτος από την άλλη θα συνέχιζε να δουλεύει πάνω στο AI και θα είχε τόση δύναμη όπου πλέον θα μπορούσε να ελέγξει τους πάντες. Τίποτα δεν ακούγεται πιο τρομακτικό από αυτό: Ένας λαός συνηθισμένος τη τεμπελιά εύκολα υποκονούμενος από τις ορέξεις της κάθε κυβέρνησης.

Σήμερα, είμαστε συνηθισμένοι στην ελευθερία του λόγοι και στην ελεύθεροι κριτική που μπορούμε να ασκήσουμε στους πολιτικούς. Στα ολοκληρωτικά καθεστώτα οι ελευθερίες αυτές είναι απαγορευμένες μιας και για να επιτευχθεί η εδραίωσή του πρέπει να μην υπάρχει ανά πάσα στιγμή ο κίνδυνος της ανατροπής από αυτούς που διαφωνούν. Στο σενάριό μας τώρα η ανάγκη της φίμωσης των διαφωνούντων θα είναι ακόμα περισσότερο αναγκαία μιας και ο λαός πλέον είναι πολύ περισσότερο μορφωμένος σε σχέση με λαούς όπου εφαρμόστηκαν τέτοιες ιδέες παλαιότερα. Αυτό θα οδηγήσει σε ακόμα πιο σκληρές τακτικές τη κυβέρνηση.


Γενικά, μια τέτοια τεχνολογία στα χέρια λίγων, είτε άμεσα είτε έμμεσα (οδηγώντας τον λαό στην απάθεια) είναι το χειρότερο σενάριο. Γι αυτό το λόγο σήμερα όλοι όσοι ασχολούνται με το AI προσπαθούν να το κρατήσουν όσο πιο ανοιχτό στον κόσμο γίνεται (βλ openAI του Elon Musk).


Η πραγματικότητα θα είναι κάπως διαφορετική, πιο όμορφη και πιο φωτεινή, αρκεί βέβαια εμείς σαν άνθρωποι να κάνουμε τις σωστές επιλογές όταν κληθούμε να επιλέξουμε. Μιας και οι μηχανές θα αντικαταστήσουν τον άνθρωπο στις περισσότερες εργασίες οι επιχειρήσεις, οι οποίες θα συνεχίσουν να ανήκουν σε ιδιώτες, θα μειώσουν κατά πολύ το κόστος του. Οι μηχανές μπορούν να δουλεύουν ακούραστες 24 ώρες το 24ωρο, χωρίς να χρειάζονται διαλείμματα, χωρίς να κάνουν λάθη και χωρίς να απεργούν. Εκεί θα μπει το κράτος το οποίο θα θεσπίσει μία επιπλέον φορολογία η οποία θα ονομάζεται: "Φόρος Αυτοματοποίησης". Όσο πιο αυτοματοποιημένη είναι μια επιχείρηση τόσο περισσότερο φόρο θα δίνει. Εξάλλου η διαφορά από τα χρήματα που θα σπαταλούσε για ανθρώπινο δυναμικό με τον φόρο αυτοματοποίησης θα είναι πάντα θετική, οπότε η επιχειρήσεις δε θα χάνουν λεφτά, αντίθετα θα κερδίζουν.

Το κράτος, έχοντας αυτά τα επιπλέον χρήματα θα θεσπίσει το "εγγυημένο βασικό εισόδημα" (Universal Basic Income). Στην ουσία όλοι οι άνθρωποι θα παίρνουν κάποια χρήματα από το κράτος με τα οποία θα μπορούν να καλύψουν όλες τους βασικές ανάγκες.

Και εδώ μπαίνει η ερώτηση: Δεν είναι αυτό σοσιαλισμός;

Η απάντηση είναι όχι, δεν είναι. Μάλιστα η πρόταση του βασικού εγγυημένου εισοδήματος έχει γίνει στο παρελθόν από φιλελεύθερους πολιτικούς όπως ο
Friedrich Hayen, Richard Nixon  και  Milton Friedman (βλ πηγή[1]) .  Το σύστημα αυτό δεν είναι σοσιαλισμός ή κομουνισμός επειδή τα μέσα παραγωγής δεν ανήκουν στο κράτος.


Σε ένα τέτοιο σύστημα όλοι γινόμαστε καπιταλιστές. Κανείς δε θα ασχολείται πλέον με δουλείες όπως οι σημερινές μιας και οι μηχανές θα είναι πολύ καλύτερες σε αυτές. Αυτό όμως στο οποίο οι μηχανές δεν είναι τόσο καλές είναι στο να δημιουργούν νέες ιδέες, να καινοτομούν και να είναι εφευρετικές. Οι άνθρωποι πλέον έχοντας εξασφαλισμένο ένα βασικό εισόδημα θα μπορούν, χωρίς να παίρνουν ιδιαίτερο ρίσκο, να ανοίξουν τη δική τους επιχείρηση, χρησιμοποιώντας τη τεχνητή νοημοσύνη η οποία για τους λόγους που έχει εξηγήσει ο Elon Musk θα έχει μείνει ανοιχτή (open source) και διαθέσιμη σε όλους. Στη κοινωνία αυτή όλοι θα είμαστε επιχειρηματίες ή επιστήμονες. Ανισότητα θα συνεχίσει να υπάρχει, μιας και κάποιος θα είναι ελεύθερος να επιλέξει να ζήσει με το ελάχιστον εγγυημένο εισόδημα, ενώ κάποιος άλλος να ανοίξει μια επιχείρηση που προσφέρει μια νέα υπηρεσία. Όσο καλύτερη γίνεται η τεχνητή νοημοσύνη, τόσο περισσότερα πράγματα θα μπορούν να παραχθούν δημιουργώντας έτσι μια έκρηξη εξέλιξης στη κοινωνία. Το κράτος θα ρυθμίζει το ποσό του εγγυημένου εισοδήματος και θα κρίνεται από το λαό, όπως και σήμερα, για τα πεπραγμένα της.


Η δουλειά του επιχειρηματία θα είναι σίγουρα πιο απλή απ' ότι σήμερα. Ο κάθε άνθρωπος θα χρειάζεται μία μόνο ιδέα που πολλές φορές απλά θα εκφωνεί στο ΑΙ και αυτό θα την υλοποιεί. Το ΑΙ θα είναι σε θέση να προβλέψει τη πιθανή επιτυχία ή αποτυχία του προϊόντος και  το κόστος της υλοποίησης με μεγάλη ακρίβεια. Στη συνέχεια θα υλοποιεί το προϊόν και θα το λανσάρει στην αγορά με διαφημιστικές καμπάνιες ακόμα και χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση. Με αυτή τη λογική ο καθένας μας θα μπορεί να έχει δεκάδες επιχειρήσεις, πράγμα που θα κάνει την τεχνολογική και επιστημονική εξέλιξη δέκα φορές καλύτερη, μιας και πολύ περισσότερες ιδέες και καινοτομίες θα δοκιμάζονται ταυτόχρονα στην αγορά.

Ο επιχειρηματίας βέβαια θα πρέπει να φροντίσει ότι το ΑΙ που χρησιμοποιεί είναι αρκετά καλό, ότι  γίνεται καλύτερο σύμφωνα με τις δικές του ανάγκες και ότι δε θα καταστρέψει την επιχείρηση κάποια στιγμή στο μέλλον.  Γι αυτό, θα πρέπει ή ο ίδιος να ξέρει πως λειτουργεί και να κάνει τις κατάλληλες ρυθμίσεις ή να συνεργάζεται με άλλες επιχειρήσεις που κάνουν αυτή τη δουλειά.

Το ΑΙ λοιπόν δε θα φέρει και δε θα πρέπει να φέρει τον σοσιαλισμό, αλλά έναν πολύ πιο δίκαιο καπιταλισμό όπου ο καθένας θα μπορεί να φτάσει όπου θέλει όπως συμβαίνει και τώρα, αλλά χωρίς να υπάρχουν φτωχοί, μιας και οι βασικές ανάγκες όλων θα είναι πλέον καλυμμένες. Όλη η ανθρωπότητα θα δουλεύει για ανώτερες αξίες για την επιστήμη, για τις ανθρώπινες σχέσεις, τη μόρφωση και έτσι αυτόματα όλοι θα κάνουμε πολλά βήματα προόδου.



Πηγή: http://skaftanis.blogspot.gr/2017/03/blog-post.html

Διαβάστηκε 167 φορές
Top
Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για καλύτερη φυλλομέτρηση. Δείτε πώς χρησιμοποιούμε τα cookies και πώς μπορείτε να αλλάξετε τις ρυθμίσεις σας. Περισσότερα…