Και αν οι λέξεις μας, προδιαγράφουν το μέλλον;

Ως «σημεία των καιρών» συνηθίζουμε να χαρακτηρίζουμε, τα φαινόμενα της καθημερινότητας που αλλάζουν το παράδειγμα εποχής, την υιοθέτηση καινούργιων συνηθειώνπου σηματοδοτούν επαναπροσανατολισμό προτύπων.

Και αν ισχύει η αλληλουχία πως «οι σκέψεις γίνονται λόγια, τα λόγια πράξεις, οι πράξεις συνήθειες, και οι συνήθειες νοηματοδοτούν το παρόν και το μέλλον», αξίζει να κοιτάξουμε σύντομα ένα συγκεκριμένο φαινόμενο ενόσω βρισκόμαστε στο ένατο συνεχόμενο έτος κρίσης.

Μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου και την επιτυχή αντιμετώπιση της κομμουνιστικής ανταρσίας κατά τα έτη 1946-1949, ξεκίνησε η περίοδος της ανοικοδομήσεως. Μεγάλο ποσοστό των λαϊκών αστικών και αγροτικών στρωμάτων αποτελούντο από ανθρώπους που συχνά δεν είχαν ολοκληρώσει την βασική εκπαίδευση και δεν είχαν αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε «πλήρη λειτουργικό αλφαβητισμό», ήτοι δεν ήταν σε θέση να μελετήσουν παρά μόνον ακροθιγώς τα τεκταινόμενα, τις διεθνείς εξελίξεις και τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις.

Μολαταύτα, στους ανθρώπους αυτούς χρωστούμε την επιτυχέστατη ανοικοδόμηση των δομών του κράτους και της εξελίξεως της μεσαίας τάξεως. Οι άνθρωποι αυτοί που γεννήθηκαν τις πρώτες τρείς δεκαετίες του 20ού αιώνα μας παρέδωσαν μία πολύ ισχυρότερη και υπερήφανη Ελλάδα απ΄ ότι παρέλαβαν εκείνοι από τους δικούς τους προγόνους.

Είναι χαρακτηριστικό πόσο ισχυρότερη ήταν η θέλησή τους να κτίσουν ένα καλύτερο αύριο μέσω σκληρής και ακόπου εργασίας, από την έλλειψη βασικής και πανεπιστημιακής εκπαιδεύσεως. Και τρανή απόδειξη πως η άκαμπτη θέληση για κοινωνική και οικονομική ανέλιξη, αυτό στο οποίο μας αρέσει να αναφερόμαστε ως can do attitude,υπερκέρασε τις όποιες ελλείψεις τους σε επιστημονική κατάρτιση. Αναρωτηθείτε στ’ αλήθεια, πόσο συχνά θυμάστε στα οικογενειακά τραπέζια να ακούτε μεγαλυτέρους να χρησιμοποιούν παθητική φωνή στους ρηματικούς τύπους; Σπανίως. Είναι δεδομένο πως όταν γνωρίζεις πως όλα περνούν από τα χέρια σου, δεν περιμένεις τίποτε από κανέναν. Σημείο των τότε καιρών ο κόπος, ο μόχθος, η αποταμίευση.

Μέσα από κατοχή, πείνα, ελλείψεις, ανταρτοπόλεμο, η «γενιά των  γενναίων» όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ζάχος  Χατζηφωτίου, βγήκε ισχυρότερη και δεν έχασε ποτέ τη χαρά της ζωής, ακόμη και χωρίς πολυτέλειες..

Είναι χαρακτηριστική η μεταστροφή γλώσσας και συνηθειών των τελευταίων τριών δεκαετιών, στιςπρόσφατες γενιές. Όσοι ψάχνουν την βασική αιτία της κρίσης «στον αλόγιστο δανεισμό», «στον υπέρογκο δημόσιο τομέα», «στις δομές του Ευρώ», ματαιοπονούν.

Η βασική αιτία της -διαφαινόμενα διαιωνιζόμενη κρίσης- βρίσκεται στην αποσύνδεση της σκληρής εργασίας από τις «απαιτούμενες» απολαβές.Στην μαρξιστικής προελεύσεως ψευδαίσθηση πως κάποιος άλλος θα μας συντηρεί, και σε κάθε περίπτωση πως οι αγώνες δίδονται στα «οδοφράγματα, στις καταλήψεις, στο πεζοδρόμιο», σίγουρα όχι στον στίβο της ζωής. Η ψευδαίσθηση αυτή υπηρετήθηκε -πλήν ελαχίστων εξαιρέσεων-, απ’ όλες τις κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης.

Σωστά σημειώνουμε πως αυτό ξεκίνησε με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981, αυτό παραδέχονται και μετανοήσαντες πρωταγωνιστές της τότε εποχής, προεξάρχοντος του κου Κουλουριάνου, διατελέσαντος υπουργού Οικονομικών κατά την περίοδο 1982-1983. Μα η επανάληψη πως αιτία για τα σημερινά δεινά είναι το ΠΑΣΟΚ του ’80 όση αλήθεια και αν δηλοί , αποπροσανατολίζει τις προσωπικές ευθύνες του εκάστοτε ατόμου ως υπευθύνου να χαράξει την προσωπική του πορεία. Παρατηρήστε σιωπηρά συζητήσεις σε κοινωνικό επίπεδο ή στις οθόνες σας, πόσο συχνά συνάνθρωποί μας χρησιμοποιούν την παθητική φωνή αναφερόμενοι, σε μειώσεις απολαβών, απολύσεις, κλπ.

Γνήσιος αντικατοπτρισμός της κοινωνίας είναι ο σημερινός -εν τέλει λειτουργικά αναλφάβητος- πρωθυπουργός. Τόσο τα προεκλογικά μανιχαϊστικά συνθήματά του, όσο και οι ιλαροτραγικές ταλαντώσεις του σε όλα τα θέματα, σε καθημερινή βάση, είναι καθρέπτης μιας παραιτημένης από την προσωπική προσπάθεια κοινωνίας.  Δεν είμαι καθόλου βέβαιος, πως η πρόσφατη με χαρακτηριστική καθυστέρηση διαφαινόμενη πτώση της δημοτικότητάς του, οφείλεται σε ωρίμανση της κοινωνίας. Μάλλον οι εξαγριωμένοι παραιτημένοι είναι έτοιμοι να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης, στον επόμενο αριστερογενή κλόουν που θα ικανοποιεί την συμφυή απροθυμία τους να αναλάβουν ευθύνες.

Σε άλλα άρθρα έχω αναφερθεί στις εναλλακτικές επιλογές αναφορικά με το νομισματικό, εντός και εκτός ΕΕ, τις πολλές και πολυπαραμετρικές ευθύνες των δανειστών μας, αυτά είναι όντως εξαιρετικής σημασίας ζητήματα και δεν έχω σκοπό να τα υποτιμήσω με το παρόν, μηδέ να αμφισβητήσω τον εργασιακό μεσαίωνα της μνημονιακής περιόδου στον ιδιωτικό τομέα στη χώρα μας.

Μα αν θέλουμε να δούμε τον τόπο να ορθοποδεί, οφείλουμε να κατανοήσουμε και τη σημασία της προσωπικής ευθύνης, της αυτάρκειας, της αυτοδυναμίας, του ρίσκου. Κανένας δεν θα κάνει για εμάς, αυτά που οφείλουμε εμείς στον εαυτό μας.

Όσο το μέλημά μας είναι «η επόμενη δόση προκειμένου να μην μας κόψουν περαιτέρω μισθούς και συντάξεις», τόσο θα απομακρύνεται η ελπίδα για ανάκαμψη. Είμαστε πολύ ικανότεροι τέτοιων χαμηλών προσδοκιών. Το πιστοποιούν τα εκατομμύρια Ελλήνων του εξωτερικού εδώ και πάρα πολλούς αιώνες, οι παλιές γενιές των καραβοκύρηδων, των Ελλήνων της διπλανής πόρτας της δεκαετίας του ’50, του ’60, του ’70. Ας κάνουμε την απαραίτητη αυτοκριτική, πριν απαιτήσουμε από τρίτους να μας  αντιμετωπίσουν σαν ισότιμους συνομιλητές.

Διαβάστηκε 256 φορές
Χρήστος Ραγκαβάς

Ο Χρήστος Ραγκαβάς έχει σπουδάσει διοίκηση επιχειρήσεων στην Ολλανδία, και είναι κάτοχος αντιστοίχου Master of Arts. Είναι μέλος του σώματος ορκωτών λογιστών (ACCA) και του σώματος ορκωτών κοστολόγων (CIMA), του Ηνωμένου Βασιλείου. Παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες στον τομέα της Στρατηγικής επιχειρήσεων, και διδάσκει Χρηματοοικονομικά και Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Top
Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για καλύτερη φυλλομέτρηση. Δείτε πώς χρησιμοποιούμε τα cookies και πώς μπορείτε να αλλάξετε τις ρυθμίσεις σας. Περισσότερα…